Bluetooth: hoe het ontstond en waarom een draadloze koptelefoon zo fijn werkt
Bluetooth is bedacht in 1994, vernoemd naar een Vikingkoning uit de tiende eeuw, en uitgevonden door een Nederlander. Bijna elke draadloze koptelefoon ter wereld gebruikt het. Dit is hoe het ontstond, hoe het werkt, en wat een bluetooth-koptelefoon in de praktijk zo prettig maakt.
Deze pagina hoort bij onze kennisbank over koptelefoons.
Wanneer is bluetooth ontstaan?
In 1994 zocht het Zweedse Ericsson naar een goedkope, eenvoudige manier om mobiele telefoons draadloos te verbinden met randapparatuur. Geen internet, geen groot netwerk — gewoon twee apparaten die vlak bij elkaar liggen en met elkaar moeten praten zonder kabel.
De techniek werd ontwikkeld door de Nederlandse ingenieur Jaap Haartsen, die destijds bij Ericsson in Zweden werkte. In 2015 werd hij daarvoor opgenomen in de Inventors Hall of Fame. Een van de meest gebruikte draadloze technologieën ter wereld komt dus voor een flink deel van Nederlandse hand — iets wat opvallend weinig mensen weten.
In 1998 bundelden Ericsson, Nokia, IBM, Intel en Toshiba hun krachten in de Bluetooth Special Interest Group, zodat het een open standaard werd in plaats van het eigendom van één bedrijf. Vanaf 2000 verschenen de eerste mobiele telefoons met bluetooth, kort daarna gevolgd door laptops en carkits.
Waarom heet het bluetooth?
De naam verwijst naar Harald Blauwtand (Harald Blåtand Gormsson), een Deense Vikingkoning die rond het jaar 960 Denemarken en Noorwegen verenigde en het christendom naar Scandinavië bracht. Het idee: zoals hij volkeren samenbracht, zo zou deze techniek apparaten samenbrengen.
Het was bedoeld als tijdelijke projectnaam. Er is nooit een betere gevonden, en dus bleef hij hangen. Ook het logo komt hiervandaan: dat is een samenvoeging van de runentekens voor de letters H en B — de initialen van Harald Blauwtand. Kijk maar eens goed naar het symbool op je koptelefoon.
Hoe werkt bluetooth?
Bluetooth verstuurt geluid als radiosignaal over korte afstand, rond de 2,4 GHz — dezelfde band die wifi en magnetrons gebruiken. Om storing te voorkomen springt de verbinding vele malen per seconde tussen verschillende frequenties. Raakt één kanaal verstoord, dan is de verbinding al doorgesprongen voordat je het hoort.
Het zendvermogen is bewust zeer laag: bluetooth is gemaakt voor enkele meters, niet voor een heel gebouw. Dat is meteen het antwoord op een vraag die ouders vaak stellen — het vermogen ligt ver onder dat van een mobiele telefoon, en bluetooth wordt beschouwd als veilig voor dagelijks gebruik door kinderen.
In je koptelefoon zit een chip die het radiosignaal weer omzet in een elektrisch signaal voor de drivers. Zie hoe een koptelefoon geluid maakt.
Wat maakt een bluetooth koptelefoon zo fijn?
Geen kabel om kapot te gaan
Bij bedrade koptelefoons sneuvelt vrijwel altijd eerst de kabel, meestal net bij de stekker — omdat er aan het snoer wordt getrokken in plaats van aan de plug. Dat probleem bestaat draadloos simpelweg niet.
Bewegingsvrijheid
Rondlopen terwijl je luistert, opstaan zonder je tablet mee te sleuren, op de achterbank zitten zonder een snoer achter de gordel. Voor kinderen is dit het verschil dat ze zelf het duidelijkst merken.
Werkt op apparaten zonder koptelefoonaansluiting
Steeds meer telefoons en tablets hebben geen 3,5 mm jack meer. Draadloos omzeilt dat volledig.
Ruimte voor extra functies
Omdat er al elektronica en een accu in zitten, kan er meer bij: knoppen op de oorschelp, een microfoon, en vooral actieve ruisonderdrukking. Die bestaat alleen draadloos. Zie hulpmiddelen bij overprikkeling.
Batterijduur is geen probleem meer
Dit is stilletjes het grootste verschil met tien jaar geleden. Waar vroeger 6 tot 8 uur normaal was, halen moderne modellen 35 tot 45 uur. Dat betekent in de praktijk eens per twee weken opladen — en juist dát bepaalt of een koptelefoon ook echt gebruikt wordt.
En de nadelen?
Eerlijk is eerlijk:
- Je moet opladen. Een lege accu op het verkeerde moment is vervelender dan een kabel.
- Koppelen kan misgaan. Zeker in een klas met twintig identieke koptelefoons. Voor school wint bedraad daarom vrijwel altijd — zie koptelefoon voor het onderwijs.
- Minieme vertraging. Bij video is dat tegenwoordig niet meer merkbaar, bij snelle games soms wel.
- De accu veroudert. Na een paar jaar gaat hij korter mee. Een kabel doet dat niet.
De volledige afweging staat in bedraad of draadloos: zo kies je.
Welke bluetooth-versie heb je nodig?
Elke nieuwe versie bracht vooral minder stroomverbruik en een stabielere verbinding. Praktisch gezien: vanaf bluetooth 5.0 zit je ruim goed voor muziek en video. Versies zijn onderling compatibel, dus een koptelefoon met 5.0 werkt gewoon op een nieuwere telefoon.
Onze draadloze modellen gebruiken bluetooth 5.0: de WiseQ Hero met 38 uur, de WiseQ Unbreakable met 45 uur, en de WiseQ Kids ANC met actieve ruisonderdrukking en 35 uur.
Veelgestelde vragen
Wanneer is bluetooth uitgevonden?
De ontwikkeling begon in 1994 bij Ericsson. De standaard werd in 1998 ondergebracht bij de Bluetooth Special Interest Group; vanaf 2000 verschenen de eerste apparaten met bluetooth.
Wie heeft bluetooth uitgevonden?
De Nederlandse ingenieur Jaap Haartsen ontwikkelde de techniek bij Ericsson in Zweden. In 2015 werd hij hiervoor opgenomen in de Inventors Hall of Fame.
Waarom heet het bluetooth?
Naar de Deense Vikingkoning Harald Blauwtand, die Denemarken en Noorwegen verenigde. Het logo bestaat uit de runentekens voor H en B.
Is bluetooth veilig voor kinderen?
Ja. Het zendvermogen is zeer laag — ver onder dat van een mobiele telefoon — en bluetooth wordt als veilig beschouwd voor dagelijks gebruik.
Hoe ver reikt bluetooth?
In de praktijk ongeveer tien meter, minder als er muren tussen zitten. Bewust kort: dat houdt het stroomverbruik laag.
Kan een bluetooth koptelefoon ook met een kabel?
Bij veel modellen wel, via een 3,5 mm aansluiting. Handig als de accu leeg is of bij het schermpje in een vliegtuigstoel. Zie koptelefoon voor onderweg.
